Interview met een exorcist
Bovennatuurlijke gaven zijn in. Mediums als Char tonen in speciale spelshows hun ‘talent’ om met overlevenden te kunnen communiceren. En wat te denken van babyfluisteraar, Derek Ogilvie? Het is zo verleidelijk je vertrouwen te stellen in iemand die jou de toekomst kan voorspellen, je aura kan lezen of je kan genezen van een vervelende kwaal. Maar wat zijn eigenlijk de consequenties? De 58-jarige pater Touw heeft twintig jaar pastoraal gewerkt met de specialisatie occultisme. Inspiratie Magazine zocht hem op. Naast de provinciale weg, te midden van een glooiend heldergroen heuvellandschap wijst de pijl op het bordje ‘Abdij Benedictusberg’ de weg omhoog. Na een oude stenen brug over te zijn gegaan, begint de stevige klim. Tjilpende vogeltjes en een kabbelend beekje maken het rustieke beeld af. Eenmaal in de abdij is het stil. Het enige licht in de hal valt naar binnen door een klein rond raam in het plafond. In één van de spreekkamers zet pater Touw, de econoom en prior van de abdij, een pot thee en een schaal chocoladekoekjes op tafel.
Opstand
Voordat Touw monnik en priester werd gewijd, studeerde hij natuurwetenschappen en parapsychologie. Als priester kwam hij in pastorale gesprekken vaak mensen tegen die in aanraking waren geweest met kwade geesten. Op verzoek van de bisschop van Roermond specialiseerde de priester zich in het bovennatuurlijke en droeg hij in het bisdom zorg voor de zielzorg van het occultisme. Duizenden mensen kwamen bij hem. Het waren vaak randkerkelijken die hun toevlucht zochten in occulte middelen en bij spiritisten, maar ook gelovigen die dachten de invloed van het kwaad te ervaren. ’s Ochtends, ’s middags en ’s avonds voerde ik gesprekken.’
Vele bezoekers hielden zich bezig met het paranormale. Met het paranormale wordt alles bedoeld dat niet past in ons alledaags- of wetenschappelijk wereldbeeld en als onverklaarbaar, buitenzintuiglijk of bovennatuurlijk wordt beschouwd. Pater Touw vertelt dat niet alleen de activiteiten van bijvoorbeeld helderzienden paranormaal zijn, maar ook de wonderen van de heiligen. ‘Paranormale verschijnselen liggen vast in de natuur en komen zowel binnen als buiten de Kerk voor. Het verschil ligt in de uitwerking ervan. Bij occultisme, waarzeggerij, magie en bezetenheid, lijdt het tot opstand tegen God.’
Glaasje draaien
Ook glaasje draaien, dat erg in trek is bij jongeren, is occult. Bij dit middel om contact te zoeken met het bovennatuurlijke, de wereld van de geesten, wordt het onderbewustzijn opengezet en de wil van de mens uitgeschakeld, terwijl het lichaam gewoon functioneert. ‘De mens is op zo’n moment niet verantwoordelijk voor zijn eigen daden. De Heilige Schrift keurt zaken als geestenbezwering, waarzeggerij, voorspellingen en toverij af, aangezien de mens probeert macht te krijgen, die alleen God toebehoort.’ Veel van de mensen die pater Touw heeft geholpen, waren in aanraking geweest met dit soort praktijken en kregen als gevolg daarvan problemen.
Glaasje draaien heeft volgens de pater gevolgen op psychisch en geestelijk niveau. ‘De deelnemers zitten urenlang in een gespannen toestand. Als gevolg van deze ongezonde, gespannen toestand, kunnen zij onder meer concentratieverlies, een psychische stoornis, een angststoornis of een depressie krijgen.’ Ook op geestelijk gebied zijn er gevolgen: ‘Men heeft geen smaak meer in geestelijke zaken, kan niet meer bidden of uit de Heilige Schrift lezen en krijgt een afkeer van de Kerk en van alles wat heilig is. Dat wijst ernaar dat het dieper zit.’
Wat is kenmerkend voor de mensen die bij u kwamen?
‘Allemaal waren ze bang, voor het kwaad, voor het onbekende of dat ze bezeten zouden zijn. Als de angst weg was, was driekwart van het probleem al opgelost. Maar deze angst staat niet op zichzelf. De hele wereld wordt geteisterd door een existentiële angst: angst voor terrorisme, voor de dood of voor de toekomst. De grootste overwinning van de satan is dat er een rijk van angst is ontstaan. Vaak zijn mensen bang voor het kwaad, maar alleen als we het kwaad zelf opzoeken kan de duivel ons iets doen. En dan nog blijft Christus overwinnaar. Sint Augustinus zei: ‘De duivel is een blaffende hond aan een ketting’. En zo is het: Hij kan dreigen en lokken, maar alleen bijten als je naar hem toegaat.’
Hoe hielp u de mensen die met het kwade in aanraking waren gekomen?
‘Allereerst luisterde ik en nam ik de persoon serieus. Ik gaf uitleg over de geestenwereld en vroeg vervolgens aan de persoon of hij er al eens over had nagedacht of het psychisch zou kunnen zijn. Dan legde ik uit dat de twee niveaus, het psychische en een eventuele kwade invloed, bij elkaar horen. Met dat laatste ben ik voorzichtig; ik bevestig nooit dat er kwaad aan de gang is. Ik heb wel eens mensen bij me gehad met een certificaat van een priester waarop stond dat ze bezeten waren. Priesters mogen nooit het kwaad bevestigen, want op het moment dat dit gebeurt, gebeurt er iets in de geest van die persoon en ontstaat er veel angst.’
Hoe herkende u of een probleem psychisch of geestelijk was?
‘In de praktijk maakte ik dit onderscheid niet. Een psychisch probleem als gevolg van contact met de geestenwereld is nooit puur geestelijk of psychisch, het gaat altijd samen. Als de persoon gezegend was, de angst was verdwenen en men ervoer de invloed van het kwaad niet meer, was hij of zij geestelijk bevrijd. Dit betekende echter niet dat de persoon ook vrij was van de psychische gevolgen. Daarvoor waren nog veel gesprekken met mij of met een psycholoog nodig. Want iemand die werkelijk onder kwade invloeden heeft gestaan is psychisch volkomen afgebroken en moet weer helemaal worden opgebouwd. Dat is een proces van jaren.’
Je hoort weleens van kinderen die denken een persoon in hun kamer te zien.
Hoe moeten we hierop reageren?
‘Veel ouders reageren in zo’n situatie vanuit hun angst, direct met: ‘Dat is duivels!’, terwijl er bij kinderen zelden iets kwaads aan de hand is. Het komt weleens voor dat kinderen last hebben van kwade geesten, negativiteit voelen, maar dat komt altijd doordat hun ouders bezig zijn met occulte zaken. In de praktijk blijkt dat jonge kinderen veel vaker een fantasievriendje hebben, wat zuiver psychologisch verklaarbaar is. Een kind dat eenzaam is, kan bijvoorbeeld een vriendje verzinnen. Normaal groeit het kind daar vanzelf na een aantal jaren overheen. Maar als de ouders er allerlei angsttoestanden bovenop zetten, heb je kans dat het zich vastzet en erger wordt. Ouders kunnen het beste rustig blijven en met het kind in gesprek gaan.
Als een kind angstige dromen krijgt, probeer er dan niet achter te komen wat er precies aan de hand is, maar help het door een stukje geborgenheid vanuit Christus te geven. Het is dan goed om naar de pastoor te gaan, die het kind een speciale zegen kan geven. Dit werkt vaak goed. Ik gaf mensen vaak wijwater en medailles mee, zodat het kind gerustgesteld wordt. Als de pastoor ziet dat de dromen niet verminderen, stuurt hij het kind door naar een priester die gespecialiseerd is in het occulte. Bij volwassen die zich hebben ingelaten met het occulte en psychische problemen hebben, gaat het evenzo.’
Ziet u een toename in occultisme door de recente tv-programma's over het occulte?
‘De mens is van nature nieuwsgierig. Daarom is er op tv en in de pers veel aandacht voor dit soort onderwerpen. Maar ik betwijfel of het aantal ‘serieuze’ beoefenaars van occultisme en spiritisme veel is toegenomen. Occultisme is een onderdeel van entertainment geworden, een meer oppervlakkige bezigheid. Wel is het ‘geloof’ in deze zaken toegenomen. In deze tijd, waarin het geloof in Christus afneemt, neemt niet het ongeloof toe, maar juist het bijgeloof. Dit bijgeloof, zoals occultisme en spiritisme, komt in de plaats van het geloof.’
Hoe kunnen wij occulte invloeden ontdekken? En hoe kunnen we voorkomen dat we onder kwade invloed komen te staan?
‘We hebben daar geen lampje voor. Gezond verstand is hierbij nog steeds de grootste gave die we hebben. Je kunt zien of iemand kwade of verkeerde dingen doet, zoals anderen aansporen ook met magie bezig te zijn. Iedereen die occult bezig is of is geweest, en psychische en geestelijke problemen heeft, kan beter ook naar een priester gaan om zich te laten zegenen. Dan blijkt wel of er meer aan de hand is of niet. Het gezegde ‘de beste manier om het kwaad te bestrijden, is het goede te doen’ geldt ook als we spreken over het occulte. De beste manier om niet onder kwade invloed terecht te komen, is door je aan het goede te binden: hoe dichter we bij Christus blijven, hoe beter we beschermd zijn. Denk maar aan de blaffende hond: die kan alleen bijten als we in zijn buurt komen.’
Werk pastoraal occultisme
Er bestaat volgens pater Touw geen speciale opleiding voor het pastoraal van de zielzorg. Wel wordt er sinds enkele jaren in Rome een cursus gegeven. Touw: ‘Maar het probleem is dat hier theologie en wetenschap nauw met elkaar verweven zijn, terwijl men daarnaast nog op de hoogte moet zijn van pastoraal en psychopathie’. In Nederland en Vlaanderen behoort elk bisdom een of meerdere priesters te hebben die gespecialiseerd zijn in het occulte.
Door: Mieke Groenewegen
Dit artikel mag (met bronvermelding) worden gebruikt voor onderwijs en catechese.