Occultisme, wat is dat eigenlijk?
‘Mama, hoe kan het dat mijn vriendje met geesten kan praten en ik niet?’ Het is een kind van zeven jaar dat deze vraag stelt. Een kind in zijn klas heeft contact met geesten en wordt daarin begeleid door een paranormale deskundige. De ouders ervaren geen probleem, maar vinden hun kind bijzonder, bovennatuurlijk begaafd. Getuige vele populaire tv-programma’s, beurzen en internetsites willen veel meer mensen dit zijn. Is de hang naar het bovennatuurlijke een onschuldige hype?Of moeten we ons zorgen maken?‘Jongeren ervaren de wereld als bedreigend en zitten vol vragen over hun toekomst, over de zin van leven en dood. We leven in een maatschappij waaruit de christelijke zingeving nagenoeg is verdwenen.Vaak voelen jongeren zich door volwassenen onbegrepen en gaan ze op eigen houtje op zoek naar antwoorden in het bovennatuurlijke. Aanvankelijk zijn ze aangetrokken door het bizarre van het paranormale en op zoek naar een manier om met hun angsten om te gaan. Maar, wat onschuldig als een spel begint, wordt algauw een obsessie en daarna een afglijden naar occulte praktijken.’ Aan het woord is François Mathijsen, doctorandus in psychologie over cognitieve en emotionele impacten van paranormale praktijken bij jongeren. Uit zijn studie blijkt dat een derde van de ondervraagde jongeren tussen 12 en 25 zich ooit wel eens heeft ingelaten met occulte praktijken, waarbij spiritisme en magie bovenaan staan. Meer dan één derde van deze jongeren gelooft in het contact met geesten en 20 tot 70 % gelooft in paranormale krachten, helderziendheid en hekserij. (Francis & Williams, 2009). ‘De aldus verkregen ‘antwoorden’ kunnen hen, naar eigen zeggen, een tijdje sussen, maar de meesten krijgen kort daarop last van nog grotere angsten. En jaren later blijven ze getekend door hun ervaring,’ concludeert Mathijsen in zijn studies (Mathijsen, 2010 ; 2011). Het is dus belangrijk te weten waar het over gaat bij occultisme, omdat de negatieve gevolgen voor onze kinderen groot kunnen zijn.
Wat is occultisme?
Onder occultisme wordt verstaan het zoeken naar kennis over de toekomst, het onbekende of het hiernamaals. Men gebruikt hierbij niet wetenschappelijke, vaak magische middelen om invloed uit te oefenen op het eigen leven of dat van anderen. Ook wordt gestreefd naar het verwerven van een magische kracht die kwalen bestrijdt, geluk en voorspoed brengt of anderen schade aanricht. De krachten die worden aangesproken zijn niet erkend door de wetenschap en de beoefenaars van occultisme doen er vaak een beroep op zonder na te gaan of deze krachten al of niet kwaadaardig zijn. Spiritisme, waarzeggerij, bepaalde vormen van genezing met paranormale verschijnselen, alle vormen van magie en satanisme worden onder occulte praktijken gerekend.
Spiritisme
Veelal opgevat als een gezelschapsspel, is spiritisme vooral in trek bij jongeren, maar ook het verlangen een overleden geliefde nog eens te horen, kan iemand aanzetten een sessie spiritisme bij te wonen. Hiermee worden ‘doden’ opgeroepen en onderworpen aan vragen, die via ‘hulpmiddelen’ worden beantwoord. Hierbij treden paranormale verschijnselen in werking zoals het bewegen van voorwerpen (een glas of een tafel), geluiden, verschijningen, automatisch schrijven.
De sessie wordt doorgaans geleid door een medium, een persoon die het contact tussen mensen en geesten legt. Vaak zijn zij het die over paranormale gaven beschikken. In de aanwezigheid van een medium zal de informatie over de bewuste dode gewoonlijk zeer accuraat zijn. In andere gevallen kan de hele bedoening slechts opgezet spel zijn.
Een priester vertelt: ‘ Op een dag brachten ze me kinderen van negen, tien jaar die door een ouder ingeleid werden tot spiritisme. Ze konden niet meer slapen, gaven hun maaltijd over en leden aan hoge koorts. Na een gebed voor bevrijding van occulte praktijken, zette ik ze weer op de weg van geloof en gebed. De symptomen waren verdwenen.’
Een arts werd voor een wetenschappelijk experiment uitgenodigd een sessie spiritisme bij te wonen. Hij besliste de hele tijd te blijven bidden. Voor de eerste maal in drie jaar bewoog het glas niet.
Doden komen niet terug, maar wie krijgen we dan op bezoek wanneer we geesten aanroepen?Uit deze en vele andere getuigenissen blijkt dat het hier om kwaadwillige geesten of demonen gaat (zie ook Ken de Kerk). Zij die spiritisme beoefenen of raadplegen klagen bovendien vaak over zware psychische of fysische stoornissen of over moeilijkheden van spirituele aard, zoals een afkeer van gebed, sacramenten en een neiging tot godslastering. Ze ontwikkelen gaandeweg een afhankelijkheid van dit soort praktijken, wat hen in hun menselijke waardigheid en hun vrije wil aantast.
Wie is een medium nu precies?
Een medium blijkt een persoon te zijn die beschikt over een grote gevoeligheid en in staat is, bewust of onbewust, zich psychologische of fysische krachten uit zijn omgeving toe te eigenen. Hij dringt in het onderbewustzijn van een ander binnen en plukt daar opgeborgen informatie over die persoon en zijn omgeving. Dit verklaart meteen waarom de ‘geesten’ de juiste feiten aanhalen. Zo’n indringing is eigenlijk een soort van psychische verkrachting en heeft altijd schadelijke gevolgen. Bij het beoefenen van occulte praktijken, zoals spiritisme, wordt een deur geopend voor ongekende krachten, die – zo blijkt uit de praktijk- van demonische aard zijn.
Het vermogen van een medium is gewoonlijk het resultaat van het systematisch beoefenen van paranormale, of occulte praktijken, of van intensieve meditatie. Sommige mensen geven de indruk met deze gave geboren te zijn. Bij nader onderzoek zal men echter meestal bij de voorouders het beoefenen van occulte praktijken op het spoor komen.
Waarzeggers en genezers
De wetenschap kan paranormale verschijnselen nog niet verklaren maar beschouwt ze wel als een verschijnsel van menselijke aard, waarschijnlijk onschadelijk en hooguit storend voor de omgeving. Wel zijn er wetenschappelijke onderzoeken gedaan waarin een verband wordt geconstateerd tussen bezig zijn met het occulte en een vergrote kans op psychische stoornissen als psychoses.
De verleiding is groot een paranormale gevoeligheid of gave verder te ontwikkelen om daardoor aanzien en macht over anderen te verwerven, of met de beste bedoelingen, anderen te helpen.
‘Waarzeggers’ voorspellen de toekomst met behulp van kaarten, lezen van handlijnen, horoscoop of pendel. De ‘genezers’ maken gebruik van gaven zoals hypnose (anders dan medische), magnetisme, pendel, magie, handoplegging enzovoort. Door hun paranormale gave bewust te ontwikkelen worden deze mensen vaak onbewust medium. Ze zullen dan in staat zijn het onderbewustzijn van de ‘cliënt’ binnen te dringen.
De ‘waarzegger’ zal dus exacte informatie kunnen verschaffen over heden of verleden van zijn klant. Soms komen zijn ‘voorspellingen’ uit. Intuïtie van de waarzegger? Autosuggestie van de klant? Of toch hulp van intelligentere geesten?
De ‘genezer’ zal een diagnose stellen en symptomen behandelen. Ze kunnen hierbij ‘geholpen’ worden door occulte krachten. Zoals gezien hebben zulke praktijken ernstige gevolgen, zowel voor de beoefenaar als voor de raadpleger. Daarom worden zowel het beoefenen als het raadplegen van bewust uitgelokte paranormale verschijnselen door kerk en geneeskunde ten stelligste afgeraden.
Hekserij of magie
Magie laat toe krachten op te roepen die de magiër in staat stellen heden en toekomst van personen te manipuleren en zelfs de natuur te beïnvloeden. Dit gaat gepaard met een reeks rituelen: gebruik van poppen, foto’s, magische voorwerpen, toverformules of geestenbezweringen en ‘gebeden’. Genezers die toverformules of ‘gebeden’ uitspreken, waarbij ze de Drievuldigheid of Maria aanroepen, bedrijven de zogenaamde witte magie.
Een jonge vrouw vertelt: ’Toen ik jong was werd ik geplaagd door wratten op mijn handen. Op aanraden van mijn oma raadpleegde ik een genezer, die ze aanraakte terwijl ze onverstaanbare formules fluisterde. Twee jaar later viel ik ten prooi aan onbegrijpelijke angstaanvallen als ik een kerk binnenging. Vijftien jaar later werd dit eindelijk in verband gebracht met de ‘genezing’ van de wratten. Het sacrament van de biecht heeft me op slag bevrijd van mijn angst.’
Witte magie wordt ook aangewend voor het krijgen van succes, rijkdom, werk, liefde enzovoort. God laat zich echter niet door de mens ontbieden of gebieden met toverspreuken en de aangewende krachten kunnen dus nooit van goddelijke oorsprong zijn en hebben altijd zware negatieve gevolgen.
In de zwarte magie wordt een persoon onheil toegestuurd, gaande van ziekte, ongeval tot zelfs de dood. Hier roept de magiër bewust demonische krachten ter hulp. Sommigen gaan een verbond aan de krachten van het Kwaad te dienen, in ruil voor rijkdom en macht over anderen. Waar magie wordt bedreven, zijn mensen bang slachtoffer te worden van een bezwering. Met probeert zich met amuletten te beschermen. Zo kunnen hele gemeenschappen door angst worden verlamd.
Satanisme
Echte verering van satan heeft plaats in sekten. Een enkele keer zal een onstabiele en onzekere jongere onder de bekoring van het verwerven van macht en rijkdom, in een echte satanische sekte terechtkomen. Bij de meeste ‘volgelingen’ begint het echter, vooral bij de jongeren onder de 14 jaar, om psychologische redenen, als tegenreactie tegen de ouders of de volwassenen die niet genoeg naar hen luisteren. Of als liefhebberij, daar geleidelijk toe gebracht via kinder- en jeugdboeken, stripverhalen, rollenspellen, films, of bepaalde vormen van muziek, zoals black metal. Zo raken ze langzamerhand vertrouwd met occulte praktijken zoals spiritisme, magie, hekserij. Ze worden er aangespoord tot het vereren van satan en aangezet tot daden van geweld, moord of zelfdoding. Informatie over rituelen ligt voor het grijpen op internet. Ze beginnen met eenvoudige occulte praktijken en zoeken steeds naar meer extreme vormen, die ze alleen of in kleine groepen beoefenen.
Over veel van deze zaken is gebrek aan kennis. Enerzijds wordt het bovennatuurlijke door de wetenschap vaak afgedaan als onzin terwijl er anderzijds enorme belangstelling voor is, zonder onderscheidingsvermogen van goed en kwaad. Kennis voor ouders van nu is een must, want jongeren worden direct of indirect met occulte zaken geconfronteerd. Er is echter geen reden tot wanhoop: Jezus heeft door zijn dood en verrijzenis het kwaad overwonnen. Als christenen zijn we kinderen van God en staan onder Zijn bescherming.
Aanvullend:
In het EO-programma Jong, vertelt een jonge man, Jesse, hoe hij verstrikt raakte in hekserij, maar daar door zijn geloof in God afstand van kon doen. Kijk via www.eo.nl/programma/jong de aflevering ‘Ik ben bijzonder gelovig’
Bronnen: Il est Vivant Magazine (Gemeenschap Emmanuel): N°125 juli 96;mei 2001; N°276 nov. 2010
Kurt Koch: Christian Counselling and Occultism,1972 Kregel
Francis, L. & Williams, E. (2009). Contacting the spirits of the dead; Paranormal belief and the teenage worldview. Journal of Research in the Christian Education, 18(1), 20-35.
Mathijsen, F. (2010). Young people and paranormal experiences: Why are they scared? A cognitive pattern. Archive for the Psychology of Religion, 32(3), 345-361.
Mathijsen, F. (2011). Adolescents and spiritualism: Is coping with fear good coping? A qualitative approach. Mental Health, Religion & Culture, DOI:10.1080/13674676.2011.585458.
Door: Claudine Gunzburg