Vijf tips om te helpen bij rouw
1.Voor ouders:
Om de deur te openen naar kinderen die geconfronteerd worden met verlies, zijn vier sleutels nodig. De eerste: luisteren. Kun je het zelf niet, vraag dan iemand anders (familie, vrienden, school…) om extra tijd te maken om te luisteren naar kinderen.
De tweede sleutel is informatie. Zorg dat kinderen correct zijn geïnformeerd over wat er is gebeurd. Heel vaak houdt men een stuk van de waarheid achter omdat men die te verschrikkelijk voor de kinderen vindt. Maar niets is erger voor kinderen dan ineens iets te moeten ontdekken en hun gezicht te verliezen in het aanschijn van hun leeftijdsgenoten omdat ze het niet wisten.
Een derde sleutel is warmte en tederheid.
De vierde sleutel is: bewaar de herinnering, zorg dat die levendig blijft.
2. Voor ouders:
Zorgdragen voor jezelf is de basisvoorwaarde om te zorgen voor kinderen. Ouders denken soms dat ze niet voor zichzelf kunnen zorgen zolang het niet goed gaat met hun kinderen. Het is andersom. Iemand die zelf verdriet toelaat en probeert te verwerken, kan beter kinderen opvangen in hun verdriet. In de tussentijd kan het belangrijk zijn om iemand aan te spreken die tijdelijk extra warmte en aandacht aan de kinderen geeft.
3. Voor gezinnen:
Verbreek de dagelijkse routine niet meer dan nodig. Kinderen hebben nog meer behoefte aan veiligheid nadat die door het sterven van een dierbare werd verstoord. Routine geeft veiligheid. Wees duidelijk en concreet over het moment waarop je kinderen weer ophaalt als je jonge kinderen moet overlaten aan anderen. Wordt het later? Bel dan de kinderen op om het uit te leggen. Verzeker hen ervan dat ze niet zijn vergeten.
4. Voor scholen:
Maak omgaan met verlies en verdriet tot een onderwerp in het lesprogramma. Jongeren leren allerlei vakken omdat die nuttig zijn voor hun verdere leven. Omgaan met verlies en verdriet wordt hen niet aangeleerd, ook al is dit even nuttig. Verlies staat om de hoek van ieders leven, en men kan het niet voorkomen door het als onderwerp te vermijden. Het is belangrijk om vanaf de kleuterschool en in elke graad van het onderwijs – rekening houdend met het ontwikkelingsniveau van de kinderen – het onderwerp ter sprake te brengen. Men kan jongeren leren wat verdriet met mensen doet, hen zorgzaamheid leren voor zichzelf en anderen, en door adequaat onderricht wellicht ook een aantal trauma’s zoals ongevallen door roekeloosheid en zelfdoding voorkomen.
5. Voor op het werk:
Neem contact op met je collega die iemand is verloren. Spreek af zodat men de eerste dag terug niet alleen moet nemen. Het is belangrijk dat de werkverantwoordelijke ruimte maakt en erkenning geeft om te rouwen. Verlies verwerken kan iemand verschrikkelijk uitputten zodat men het werktempo niet meer aankan zoals vroeger. Vanwege die verminderde concentratie is het oppassen geblazen met precisieopdrachten. Houd ook in de gaten of een rouwende zich niet isoleert. Besef dat je de pijn niet kan wegnemen, maar dat je er wel voor kan zorgen dat je mensen die kampen met verlies of verdriet niet alleen laat.
Door: Katleen Van Landschoot